Michał Książek

radca prawny

Doradzam wykonawcom oraz podwykonawcom robót budowlanych w ich bieżącej działalności, ze szczególnym uwzględnieniem sporządzania i zawierania umów na wykonanie robót budowalnych lub umów w relacji wykonawca – podwykonawca… [Czytaj więcej…]

Chciałbym dzisiaj pokazać  bliżej, czym są kary umowne w kontekście umowy o roboty budowlane. Kiedy mają zastosowanie i jakie są ich granice.

I najważniejsze – jak wykonawca może się przed nimi skutecznie zabezpieczyć.

To kluczowy temat – bo choć kary umowne mają pełnić funkcję dyscyplinującą, zbyt często stają się narzędziem nadużyć.

Kary umowne – roboty budowlane

Kary umowne w budownictwie

Z mojej praktyki i doświadczenia wynika, że kary umowne to stały element każdej umowy o roboty budowlane.

Postanowienia dotyczące kar umownych w zdecydowanej większości dotyczą też wykonawców lub podwykonawców robót.

I na tle kar umownych powstaje też wiele sporów pomiędzy inwestorem a wykonawcą.

Kiedy kara jest ważna? Kiedy mogę walczyć o jej zmniejszenie? Od jakiej kwoty wynagrodzenia kara dla wykonawcy jest liczona?

Wielkimi krokami zbliżają się zmiany dotyczące zgłaszania podwykonawców robót budowlanych — czyli zmiany art. 647 (1) Kodeksu cywilnego.

Naprawdę wielkimi, bo ustawa o zmianie przepisów dotyczących składania sprzeciwu wobec wykonywania robót przez podwykonawcę została już uchwalona przez Sejm i aktualnie oczekuje na podpis przez prezydenta. Wejdzie w życie po upływie miesiąca od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Zmiany w składaniu sprzeciwu wobec wykonywania robót przez podwykonawcę

Zmiany w składaniu sprzeciwu wobec wykonywania robót przez podwykonawcę

Ustawodawca rezygnuje ze sztywnego terminu zgłaszania przez inwestora sprzeciwu do umowy podwykonawczej.

W wyniku nowelizacji w umowie o roboty budowlane inwestor i wykonawca (generalny wykonawca) będą mogli zastrzec krótszy termin na złożenie sprzeciwu. Wedle ich woli termin ten może być dowolny.

Wykonanie zastępcze, które chciałbym poruszyć dzisiaj, to temat trudny dla wielu wykonawców.

Dlaczego trudny?

Bo zastosowanie wykonania zastępczego przez inwestora może generować po stronie wykonawcy ogromne koszty. Czasami koszty te są zbyt duże i „napompowane”, a to dlatego że inwestorzy próbują obciążyć nimi wykonawcę ponad miarę, a wykonawcy często nie wiedzą jak się bronić przed zbyt wysokimi żądaniami inwestorów.

Wykonanie zastępcze dotyczy też umów podwykonawczych, bo przecież w ramach takiej umowy wykonawca jest zamawiającym wobec podwykonawcy.

Wykonanie zastępcze robót budowlanych

Wykonanie zastępcze – roboty budowlane

Jeżeli zlecasz prace podwykonawcom, to ten wpis jest niewątpliwie również dla Ciebie!

Wykonanie zastępcze robót budowlanych zazwyczaj ma źródło w umowie.

Wykonałeś prace budowlane, ale inwestor nie zapłacił? Nie tylko nie zapłacił, ale po dłuższym czasie zgłasza się do Ciebie z żądaniem naprawy rzekomych wad? Pamiętaj, że niedochodzenie zapłaty może spowodować przedawnienie roszczeń za roboty budowlane.

Moim zamysłem w momencie powstania tego bloga było jedno – pokazać wykonawcom jakie mają prawa wobec inwestora, czyli jak mogą się bronić i o czym muszą pamiętać.

Oczywiście obrona zależy często od indywidualnej sytuacji, ale dawka wiedzy ode mnie pozwoli spokojnie przeanalizować sytuację.

A po tej analizie wiesz też, do kogo się zgłosić w razie problemów, żeby skutecznie Cię bronił w sporze z inwestorem!

Przedawnienie roszczeń za roboty budowlane

Przedawnienie w branży budowlanej – jak nie stracić pieniędzy przez brak reakcji?

Dzisiaj dawka kolejnej wiedzy, tym razem na temat kluczowej instytucji w Kodeksie cywilnym – czyli przedawnienie roszczeń za roboty budowlane.

Powiem szczerze, że niezależnie od tego, po której stronie stoisz – musisz znać pojęcie przedawnienia roszczeń za roboty budowlane.

W świecie umów o roboty budowlane kaucja gwarancyjna i zatrzymanie części wynagrodzenia to powszechna praktyka.

Ale nie każdy wykonawca i inwestor dokładnie wie, jak te zabezpieczenia działają i czym się różnią. Szczególne znaczenie ma to dla wykonawcy i jego roszczeń o zapłatę wobec inwestora w ramach solidarnej odpowiedzialności inwestora.

Kaucja gwarancyjna

Kaucja gwarancyjna, a zatrzymanie części wynagrodzenia wykonawcy

Kiedy można zatrzymać pieniądze?

Na jak długo?

Czy kaucja gwarancyjna i kwota zatrzymana to to samo?

Jesteś podwykonawcą generalnego wykonawcy wykonującego roboty w ramach zamówienia publicznego na rzecz publicznego podmiotu?

Generalny wykonawca nie zapłacił Ci za wykonane prace?

Pamiętaj, że możesz odzyskać swoje pieniądze bezpośrednio od zamawiającego!  

Bezpośrednia zapłata na rzecz podwykonawcy

Podwykonawcy w zamówieniach publicznych

Każdy podwykonawca powinien wiedzieć, że istnieje coś takiego jak bezpośrednia zapłata przez zamawiającego wynagrodzenia należnego podwykonawcy w prawie zamówień publicznych.

Jeżeli jesteś podwykonawcą i jeszcze tego nie wiesz – zapraszam do zapoznania się tym artykułem, a razie wątpliwości lub problemów z wykonawcą zapraszam do kontaktu.

Chętnie pomogę Ci skutecznie dochodzić zapłaty za wykonane roboty budowlane!

We wpisie: wady istotne i nieistotne w budownictwie wyjaśniłem różnicę pomiędzy wadami istotnymi a nieistotnymi. To rozróżnienie jest bardzo ważne i każdy wykonawca powinien mieć wiedzę na temat tego rozróżnienia, ponieważ przekłada się to na wiele kwestii – m.in. odbiór robót budowlanych (o tym szerzej we wpisie: jednostronny odbiór robót) oraz na kwestię płatności, o czym chcę opowiedzieć dzisiaj.

A zacznę od tego, że odbiór robót budowlanych to obowiązek inwestora – podstawowy obowiązek.

Odbiór robót budowlanych to obowiązek inwestora

Brak odebrania dzieła i zapłaty

Według wielu inwestorów jeżeli są wady (nawet nieistotne), to nie należy się zapłata aż do czasu usunięcia. Ale czy na pewno?

Często moi Klienci zastanawiają się, czy inwestor może wstrzymać zapłatę z powodu wad albo jak przebiega rozliczenie robót budowlanych z wadami. Jak jest z tym wynagrodzeniem wykonawcy przy wadach?

Zasady odpowiedzialności głównego wykonawcy za podwykonawców i pomocników

Wczoraj miałem telefon od jednego z Klientów (generalnego wykonawcy robót budowlanych) i pierwsze co usłyszałem to: „Panie Michale, jest problem z podwykonawcą”. A problem był poważny.  Dzisiaj chciałbym podzielić się z Wami tym problemem i opisać odpowiedzialność za podwykonawców.

O co chodziło?

Wykonawca zlecił dość duży zakres prac (duży mam na myśli rzędu kilkuset tysięcy) podwykonawcy. Nie wchodząc w szczegóły okazało się, po wizycie inspektora nadzoru inwestorskiego, że podwykonawca do swojej części prac użył niewłaściwych materiałów (a akurat przy tego rodzaju obiektu było to ważne).

Jaki był efekt – konieczność poprawienia robót o wartości kilkudziesięciu złotych. To i tak niewiele przy tym, jak gorzej mogło się to skończyć.

Pierwsza reakcja Klienta – „Przecież nie ja zrobiłem tą fuszerkę, więc nie odpowiadam prawda”?

Czy to prawda? Dzisiaj postaram się wyjaśnić jak działa odpowiedzialność za podwykonawców.

Odpowiedzialność za podwykonawców

Kto odpowiada za szkody wyrządzone przez podwykonawców?

Wykonawcy często zapominają, że podpisując umowę z podwykonawcą, biorą na siebie odpowiedzialność za jego działania i zaniechania. I to niezależnie od tego, czy sami zawinili, czy nie.

W tym artykule wyjaśnię, jak działa odpowiedzialność za podwykonawców, kiedy ponosisz odpowiedzialność za jego błędy, co na ten temat mówi kodeks cywilny i – co najważniejsze – jak zabezpieczyć się umownie, żeby uniknąć kosztownych konsekwencji. Jeśli zatrudniasz podwykonawców i chcesz spać spokojnie – koniecznie przeczytaj do końca.

We wpisie Jednostronny odbiór robót. Uchylanie się inwestora od odbioru robót opowiadałem o tym, kiedy inwestor może, a kiedy nie może odmówić odbioru. Pojawiło się tam coś takiego jak rozróżnienie na wady istotne i nieistotne w budownictwie.

Dzisiaj postaram się szczegółowo rozróżnić rodzaje wad i pokazać na przykładach z życia (a dokładnie z wyroków sądów), co jest uznawane za wadę istotną a co za nieistotną.

Z mojego doświadczenia wynika, że dokonanie rozróżnienia stanowi problem dla wszystkich uczestników procesu budowlanego, w tym dla wykonawców.

Dla wszystkich uczestników procesu budowlanego momentem najważniejszym jest oczywiście odbiór robót. Dla wykonawcy ważny – bo zależy od niego wypłata wynagrodzenia, a dla inwestora dlatego, że zależy mu na terminowym zakończeniu inwestycji.

Przychodzi zatem dzień odbioru, a nagle wszystko okazuje się nie tak.

Inwestor powołuje się na liczne wady, często wcześniej niezgłaszane. I właśnie o tych wadach w protokołach odbiorów chciałbym dzisiaj szerzej i bardziej szczegółowo opowiedzieć.

Wady istotne i nieistotne w budownictwie

Dlaczego rozróżnienie na wady istotne i nieistotne w budownictwie jest takie ważne dla wykonawcy

Rozróżnienie wady istotnej i nieistotnej jest szalenie ważne dla Nas – dla Nas, czyli dla osób pracujących po stronie wykonawcy/podwykonawcy i w jego interesie.

To kluczowa wiedza do ustalenia, za jakie wady wykonawca odpowiada a za jakie nie. Dla wykonawcy ważne jest też ustalenie, czy wada ma charakter istotny, czy też nieistotny, bo od tego zależy obowiązek inwestora odbioru robót.

Wady istotne mogą uniemożliwić odbiór, a wady nieistotne znacznie go opóźnić, chociaż nie powinny.

Solidarna odpowiedzialność inwestora? Co to takiego i jak wiele znaczy dla podwykonawcy? Dzisiaj zacznę od razu od przykładu, a dokładnie fragmentu rozmowy z moim klientem wykonującym instalacje wodno-kanalizacyjne na zlecenie generalnych wykonawców:

„Panie Michale, napisałem do inwestora, żeby mi zapłacił za pracę, bo wykonawca zapadł się pod ziemię, ale mi napisali, że nie zapłacą, bo nie było jakiegoś zgłoszenia”

Odpowiedzialność inwestora za wynagrodzenie podwykonawcy

Dziś o tym, jak działa solidarna odpowiedzialność inwestora i o tym, dlaczego brak „jakiegoś zgłoszenia może wpędzić podwykonawcę w poważne problemy.

Branża budowlana jak każdy inny biznes mierzy się z takimi problemami jak niewypłacone wynagrodzenie podwykonawcy. Niejeden podwykonawca zastanawia się jak odzyskać pieniądze od inwestora i czy to w ogóle jest możliwe?

Jeżeli jesteś podwykonawcą i zastanawiasz się:

  • co zrobić gdy wykonawca nie płaci?
  • czy inwestor odpowiada za niezapłacone faktury?
  • co to jest solidarna odpowiedzialność inwestora?

To świetnie trafiłeś!

Podpisałeś umowę z wykonawcą, wykonałeś w całości zlecone Ci roboty budowlane – ale wykonawca nie zapłacił Ci wynagrodzenia.

Co zrobić? Skierować roszczenie o wypłatę wynagrodzenia do inwestora.

ALE UWAGA – nie zawsze będzie to możliwe!

A kiedy będzie możliwe? Jeżeli podwykonawca sam o to zadba odpowiednio wcześniej!

Wyjaśnię dzisiaj:

  1. Jak działa solidarna odpowiedzialność inwestora? (i kiedy nie działa, bo to powinno najbardziej utkwić każdemu podwykonawcy w pamięci).
  2. Jak się zabezpieczyć przed rozpoczęciem prac?
  3. Co zrobić, jeśli wykonawca nie płaci?

Odpowiedzialność solidarna inwestora

Solidarna odpowiedzialność inwestora za wynagrodzenie należne podwykonawcy

Zacznę od tego, co wydaje się oczywiste. Wynagrodzenie za roboty dla podwykonawcy powinien zapłacić generalny wykonawca. To, myślę, każdy z nas wie – przecież podwykonawca ma podpisaną umowę właśnie z generalnym wykonawcą (mam nadzieję, że ma podpisaną, bo jeżeli jej nie masz lub masz zamiar wykonywać roboty bez umowy – lepiej zastanów się nie dwa, ale 10 razy i skonsultuj z prawnikiem!).

Kiedy inwestor będzie zobowiązany do zapłaty wynagrodzenia podwykonawcy?

Brak zapłaty wynagrodzenia przez generalnego wykonawcę nie oznacza jednak, że podwykonawca nie może dochodzić zapłaty od innych podmiotów. W przypadku robót budowlanych podwykonawca jest dodatkowo chroniony, bo istnieje coś takiego jak odpowiedzialność solidarna inwestora za długi generalnego wykonawcy wobec podwykonawców.

Przewijanie do góry